Peki Ama Hangi Bisiklet ?


Peki Ama Hangi Bisiklet ?

Peki Ama Hangi Bisiklet ?

Peki Ama Hangi Bisiklet ?

Bir bisiklet almaya karar verdiniz.. Ama ne tür bir bisiklet alacağınıza karar veremiyorsunuz. Burada size bu konuda yardımcı olmaya çalışacağım.

Öncelikle yeni bisikletinizi nerede kullanmayı düşünüyorsunuz; buna karar vermeniz lazım.

Bisikket türleri çok genel olarak  2 türe ayrılabilir.Bunlar da kendi içlerinde çeşitlere ayrılır.

A-Düzgün yol (asfalt/şehir) bisiketleri)

  1- Yol bisikletleri: Genelde 28″ tekere sahip, en fazla 38-40 mm lastik basma yüzeyine sahip, çoğunlukla düz veya az dişli lastik yapısına sahip bisiketlerdir.

Çoğunlukla, eskiden dağ bisikletlerinin esamesi okunmadığı yıllardan kalan alışkanlıkla sadece “yarış bisikleti”  şeklinde adlandırılırdı.) Bunların en tipik özelliği ince lastikler ( 700 X 23/25 ölçülerinde) ve aşağıya doğru inen kıvrımlı gidonlardır. (Lastiklerin ölçüsü 28″ – İngiliz birimi- şeklinde söylenebilir ama bu tip bisikletlerde teker çapları   uluslarası metrik sistemle belirlenir. 700   rakamı tekerin lastikle beraber milimetre olarak çapıdır. Sonraki rakam ise lastiğin belirli bir şişiklikte yerde yaptığı izin milimetre olarak boyudur.

Kadro malzemeleri genelde çelik, alüminyum veya karbon olabilir. Titanium da karbon teknolojisinin günümüzdeki   kadar gelişmediği  zamanlarda kullanılan ve yüksek fiyatından dolayı pek de yaygın olmayan bir malzemeydi. Günümüzde bile fiyatları ucuzlamış değildir.

Yol yarış bisikletleri genelde en hafif sınıftaki bisikletlerdir. Şu an dünya bisiklet pazarında satışı yapılan bu tarz bisikletlerin ortalama  ağırlıkları (pedalsız tartılır)   6-7 kg’lardan 10 kg’lara kadar değişebilir. Tabi bisikletlerin tümünde olduğu gibi ağırlık fiyatla ters orantılıdır.

Bu bisikletlerde artık yaygın vites   18, 20, 22, 27 veya 30 gibi sayılarla ifade edilir. Önde 3 dişli olan modeller genelde amatör binicilerin  daha rahat yokuş çıkmasını sağlar.. Ama üst seviye yarışçıların kullandıkları hep 2’li ayna dişlidir. Bu bisikletlerin vites ve fren donanımlarını  üreten belli başlı 3 firma vardır: Shimano (Japonya) , SRAM (ABD) ve Campagnolo   (İtalya) . Bu bisikletlerle düz yolda (performansınız iyi  ise) ortalama 35-40 km/saat gidebilirsiniz. Tabi bu uzun yolda ortalama daha düşük, kısa mesafelerde daha yüksek olabilir. Bu bisikletlerle    50-60 km/saat hızlarına    anlık çıkılabilir.   Devamlı bu hızlarda gitmek dünya çapında bir sporcu olmayı gerektirir. (Dünya 1 saat rekoru 55    km civarıdır) Yokuş aşağı da 80-90 km hızlara çıkılsa da çok dikkatli olmak gerekir.

Bunlar kendi içlerinde çeşitlere ayrılır:

a- Yol yarış -performans- bisikletleri: Bunlar 28″ (700 mm) tekerli,  genelde lastikleri 23-25, bazen de 28 mm basma yüzeyli, hafif kadrolu, (yagın olarak alüminyum veya karbon  malzemeden) çoğunlukla arkada 8,9, 10 veya 11 dişli kaseti olan, toplam ağırlıkları 10 kiloyu geçmeyen süratli hafif bisikletlerdir. Fiyatları en az 2.000 TL’den başlar.

   b- Uzun yol (endurance) bisikletleri: Bunlar yukarıdaki kategorideki bisikletlere çok benzer ama sürüşü biraz daha rahat ve yumuşaktır. Bazılarında disk fren olabilir. Önde amortisör yoktur. Çatalları karbon olabilir. Fiyatları yine 2.000 TL den başlar.

  c-Melez (fitness) yol bisikletleri: Bunlar da düzgün yollar için tasarlanmıştır ama gidonları düzdür. (Hafif yukarı kalkık da olabilir.Lastikler 23 mm ve yukarısı ölçülerindedir. Yaygın olarak 28, 32 veya 38 mm ölçülü lastikler tercih edilir. Bu bisikletler oldukça süratli oldukları halde tutuş pozisyonundan dolayı çok daha konforludurlar ve sürücüyü biraz daha güvende hissettirirler. Frenleme, vites değiştirme yol yarış gidonlu bisikletlere oranla biraz daha kolaydır. Frenler çoğunlukla dağ bisikletlerinde kullanılan V-fren veya disk frendir.

Bozuk yollarda biraz daha konfor isterseniz bu modellerde amortisör de olabilir. Fiyatları 1.000 TL civarından başlar.

 d- Tur (uzun yol) bisikletleri: Adından anlaşılacağı üzere bu bisikletler uzun turlar için uygundur. Tekerleri  genelde 28″,(26″ de kullanan olabilir) orta kalınlıkta lastikleri (32-38 mm) olan, gidonu biraz daha yüksek, bagaj takma yerleri olan bisikletlerdir. Gidonları yarış tipi, düz veya kelebek tipi olabilir. Bunlarda genelde çelik alaşımlar (Cr-Mo-Krom molibden katılmış çelik) tercih edilir. Bunun nedeni çelik bisikletin çok daha konforlu olması ve kadroda bir arıza durumunda tamirinin (kaynak vs) daha kolay olmasıdır. Fiyatları en az 3.000 TL dir.

e- Şehir bisikletleri: Bu bisikletler de şehirde kullanıma yönelik (uzun turlarda da kullanılabilir) bol aksesuarlı,(bagaj, çanta, far, çamurluk vb) bisikletlerdir. Bunların hafif olması beklenmez. (en az 15 kg) Vites sistemi göbekten olanlar tercih nedenidir.

Bunlar da adından anlaşıldığı gibi şehir kullanımına uygun bisikletlerdir. Genelde teker çapları 28″ veya 26″ olur. 26″ olanlar biraz daha yavaş olsa da konfor ve fren güvenliği bakımından tercih edilebilir. Ama yaygın ölçü 28″ lerde de ince veya kalın (700 X 28-40 arası)   lastik ölçüleri olabilir. Son zamanlarda firmalar aynı jant ölçüsüne (28″ veya 700 mm.) oldukça kalın lastikler (29″) takıyorlar. (29″ lastik oldukça hacimli olduğu için doğal olarak tekerin çapı 29 inch lere çıkıyor ve bu şeklide sınıflanıyor. Yoksa 29″ bisiketlerin ayrı bir jant ölçüsü yoktur)

Bu tip bisikletler genelde düz gidonlu, dağ bisikleti vites sayılarına sahip, (21-24-27-30 vites)   önde çapı daha büyük dişliye sahip oluyor. (Diş sayısı en büyük ön dişli için: 48-50 ) Bu bisikletlerde çamurluk, bagaj, dinamo olabilir. Bazı modeller aksesuarsız gelse de bunlar   sonradan takılabilir. Bu bisikletler yol yarış bisikletleri kadar hızlı olmasa bile az dişli veya dişsiz lastikleri sayesinde akıcı, hızlı sayılabilecek bir sürüş sağlarlar. Kadroda her türlü malzeme kullanılabilir. Alüminyum en yaygın olanıdır (diğer tip bisikletlerde olduğu gibi.)Fiyatları 1.500 TL civarından başlar.

 f- Fixie-single Speed bisikletler: Şehir kullanımı için genelde yokuş olmayan ortamlarda vitessiz veya fix (arka tekerdeki dişlinin geriye doğru boşa dönmediği durum) olabilir. Bazılarında (fixie tiplerinde) fren bile olmayabilir. Özel ve zor bir teknikle arka teker durdurularak fren yapılır. Oldukça sade yapıda bu bisikletler genelde 10 kg civarıdır ve  1.000 TL civarından başlar.

   g- TT veya Triatlon bisikletleri: Bu tür yol yarış bisikletleri yüksek performanslı biniş kategorisinde olup, özellikle düz yollarda uzun süren yarışlarda kullanılır. Kadro geometrileri de buna uygun yapılır. Çoğunlukla sele borusu açısı oldukça diktir. Gidon alçak ve özel bir yapıdadır. Alışkın olmayan için kullanımı zor bisikletlerdir. Fiyatları en az 6-7 bin TL den başlar.

B- Bozuk yol (arazi) bisikletleri

  1- XC  (Cross Country) Dağ bisikletleri: Bunlar eskiden 26″ tekerliydi. Son yıllarda ortaya çıkan; önceleri 29″ sonra da 27,5″ ölçüsünde tekerleri olan arazide sürmeye daha yatkın bisikletlerdir. Ağırlıkları genelde (üst modellerde) 10, 11 kg. civarıdır. Önde amortisör illa vardır. (Arkada yoktur) Arka vites sayıları da 7,8,9,10,11 olabilir. Üst modellerde artık önde tek dişli (bazen 2) arkada hem hız için hem de dik yokuşlar için geniş kapsamlı kaset dişli bulunuyor. Böylece ön vites, ön dişli ve ön vites kolu ağırlığından kurtulunmuş oluyor..

 2-Free Ride Bisikletleri: Bunlarda önde ve arkada amortisör bulunur. Oldukça sağlam yapıldıkları için kadrolar ve donanımlar çok hafif değildir. Disk frensiz olmaları mümkün görülmez. Dağlarda, yol olmayan yerlerde dolaşmak için tasarlanmışlardır.Çok uzun olmayan yokuşları çıkabilirler. Ağırlıkları 15 kg. civarıdır. Bu türün en ucuzları 5-6 bin TL civarından başlar.

 3- Downhill (iniş) bisikletleri: Bu bisikletler zirvelerden aşağıya  inmek için tasarlanmışlardır. Ön ve arka amortisörlerin çalışma kapasiteleri (travel) çok fazladır. Ağırlıkları 18-20 kiloları bulabilir. Fiyatları 8-10 bin TL civarından başlar.

C- BMX-Flatland bisikletler: Bu bisikletler çoğunlukla 20″ tekerli gösteri , akrobasi (flatland-freestyle) veya özel parkurda BMX yarışları için tasarlanmıştır. Çok hafif olmaları beklenmez. Freestyle olanlarda gidon, fren kabloları karışmadan 360 derece dönebilir. (BMX tiplerinde olmaz) 1.000 TL civarından başlar..

 

Görüldüğü gibi bisikletler kullanım alanlarına göre çok fazla çeşitlilik gösteriyor.. Aslında çok daha fazla bisiklet çeşidi var. Fakat yukarıda en yaygın olanlar ele alındı.